Skip links

ANDY WARHOL: POP ART จากเจ้าพ่อป๊อปอาร์ต ถึงซูปกระป๋องในบ้านคุณ

Andy Warhol คือหนึ่งในศิลปินอเมริกันที่มีชื่อเสียงที่สุดในโลก ยิ่งในโลกของงานป๊อปอารต์ เขายืนหนึ่งแบบไร้คนเคียงข้าง นั่นเพราะ Andy Warhol ทำงานไม่จำกัดรูปแบบหรือจะเรียกว่าทำมาหมดทุกอย่างแล้วก็ว่าได้ ทั้งภาพเขียน ภาพพิมพ์ ภาพถ่าย ประติมากรรม ภาพยนตร์ รวมไปถึงงานดนตรี ผลงานของเขาแทรกซึมไปทุกวงการ

ไม่ว่าจะในยุค 1960s หรือแม้กระทั่งตอนนี้ แทบเป็นไปไม่ได้เลยที่คุณจะหลบสายตา แกล้งทำเป็นไม่เห็นงานของ Andy Warhol แม้แต่งานออกแบบบนกระป๋องซุป Campbell’s ที่ยังเห็นได้ง่ายๆ ตามซูเปอร์มาร์เก็ตใกล้บ้านคุณ

ANDY WARHOL: POP ART จากเจ้าพ่อป๊อปอาร์ต ถึงซูปกระป๋องในบ้านคุณ
ANDY WARHOL: POP ART จากเจ้าพ่อป๊อปอาร์ต ถึงซูปกระป๋องในบ้านคุณ

ANDY WARHOL : POP ART ถือเป็นครั้งแรกในประเทศไทยที่แสดงผลงานของศิลปินเบอร์ใหญ่ขนาดนี้ จำนวนงานที่นำมาแสดงรวมแล้วกว่า 128 ชิ้น โดยแบ่งออกเป็น 4 ประเภท คือ ภาพพอร์เทรตของ Andy Warhol, ภาพพอร์เทรตของเหล่าเซเลบริตี้, ปกนิตยสารและอัลบั้ม, ผลงานซิลค์สกรีน (Silk Screen) และรวมผลงานอื่นๆ

ผลงานทั้งหมดเป็นคอลเล็กชั่นส่วนตัวของ Gianfranco Rosini นักสะสมชาวอิตาเลียน เขาเริ่มสะสมงานของเจ้าพ่อป๊อปอาร์ตตั้งแต่เด็ก “ด้วยความมั่นคง (ทางการเงิน) ของครอบครัว ทำให้ผมสะสมงานศิลปะได้ด้วยเงินของตัวเองตั้งแต่อายุ 14 ปี ถือว่าโชคดีมากที่ได้เกิดมาในครอบครัวที่หลงรักงานศิลปะ ผมซึมซับงานศิลปะจากพ่อแม่ตั้งแต่อายุ 5 ขวบ”

วันนี้เราจะพาไปทัวร์งาน ANDY WARHOL : POP ART ทั้ง 4 โซน เผื่อใครอยากเก็บไว้เป็นข้อมูลคร่าวๆ ก่อนจะไปดูงานจริง

ANDY WARHOL: POP ART จากเจ้าพ่อป๊อปอาร์ต ถึงซูปกระป๋องในบ้านคุณ
01

Silkscreen Printing and Others

น้อยคนจะรู้ว่าศิลปินที่ทำงานกับวัฒนธรรมป๊อบอเมริกันมาทั้งชีวิตอย่าง Andy Warhol ไม่ได้เป็นคนอเมริกันแท้ๆ แต่เป็นคนเชื้อสายสโลวาเกียที่ครอบครัวอพยพมาตั้งรกรากอยู่ในนิวยอร์ก เขาเริ่มทดลองภาพซิลค์สกรีนในช่วงปี 1960s ซึ่งในยุคนั้นเทคนิคนี้ยังไม่เป็นที่นิยมเท่าไรนัก ภาพแรกที่เขาทำเป็นภาพของนักแสดงสาว Marilyn Monroe โดยการนำภาพถ่ายของเธอมาแปลงเป็นซิลค์สกรีน หลังจากที่ทำไปสักระยะ เขารู้สึกคุ้นมือและทำได้ไม่ยาก เขาก็เลยเริ่มทำเทคนิคนี้ซ้ำๆ จนกลายเป็นเทคนิคเฉพาะตัวไปในที่สุด และเข้าถึงความ ‘ป๊อบ’ แบบอเมริกันนับจากนั้น

ANDY WARHOL: POP ART จากเจ้าพ่อป๊อปอาร์ต ถึงซูปกระป๋องในบ้านคุณ

หลังจากนั้น Andy Warhol ก็ต่อยอดมาไกลจนกลายเป็นงานการ์ตูน งานชุดดอกไม้ งานที่ว่าด้วยวัฒนธรรมป๊อปอเมริกัน จนถึงกระป๋องซุป Campbell’s ที่แม้แต่คุณหรือเราเองก็ยังเห็นผลงานของเขาได้ในซูเปอร์มาร์เก็ตใกล้บ้าน

ANDY WARHOL: POP ART จากเจ้าพ่อป๊อปอาร์ต ถึงซูปกระป๋องในบ้านคุณ

งานชุดแรกที่ Gianfranco Rosini สะสม มีชื่อว่า Ladies and Gentlemen ซึ่งมีทั้งสิ้น 10 ชิ้น เป็นงานที่ Andy Warhol ทำร่วมกับ Dino Pedriali ช่างภาพชื่อดังชาวอิตาลี

แม้ผลงานชุดนี้จะมีประกายของความเป็นเซเลบฯ เหมือนกับที่เราเห็นในงานชุดพอร์เทรต แต่ก็มีความแตกต่างกันอยู่ดี เพราะเขาหยิบเอาแรงบันดาลใจจากภาพถ่ายโพลารอยด์มาผสมกับซิลค์สกรีน โดยจับนายแบบหนุ่มมาแต่งองค์ทรงเครื่องใหม่ให้กลายเป็นผู้หญิง

“ผมสงสัยว่ามันยากไหมสำหรับคนๆ หนึ่งในการที่ผู้ชายจะเป็นผู้ชาย ผู้ชายจะเป็นผู้หญิง หรือผู้หญิงจะเป็นผู้หญิง ผู้หญิงจะเป็นผู้ชาย ผมไม่รู้คำตอบจริงๆ แต่จากการสังเกต ผมรู้ว่าคนที่คิดว่าสิ่งที่ยากที่สุดคือ ผู้ชายที่ต้องการเป็นผู้หญิง ผมว่ามันน่าสนใจในการลองเป็นเพศอื่นๆ ดูบ้าง” Andy Warhol เล่าถึงผลงานชุดนี้ที่เคยจัดแสดงในปี 1975

02

Self Portraits

ความป๊อบของ Andy Warhol ยังไม่หมดแค่นั้น เขาเป็นศิลปินคนแรกที่ใช้รูปตัวเองเป็นของที่ระลึก โดยการเอาหน้าตัวเองไปแปะไปบนสินค้าแล้วผลิตซ้ำแล้วซ้ำเล่า เขาชอบขอให้คนอื่นช่วยถ่ายรูปตัวเขา และจะเจ้ากี้เจ้าการมากพอที่จะบอกคนถ่ายว่า ‘ฉันจะยืนตรงนี้ ถ่ายแบบนี้นะ!’ ที่แกลเลอรี่ของ Warhol จะมีกล่องหลายใบที่เขาสะสมของเอาไว้ หนึ่งในนั้นคือบรรดาภาพถ่ายของผู้คนที่ผ่านไปผ่านมา เขาเก็บไว้เผื่อสักวันนึงมันจะเปลี่ยนเป็นผลงานได้

ANDY WARHOL: POP ART จากเจ้าพ่อป๊อปอาร์ต ถึงซูปกระป๋องในบ้านคุณ

อย่างงาน Portrait of Andy Warhol ก็ได้ช่างภาพเยอรมันอย่าง Hans Namath มาถ่ายตัวเขาโดยมีภาพเขียนยุคเรอเนสซองส์อยู่ด้านหลัง ซึ่งตอนนั้นช่างภาพเยอรมันลังเลอยู่นานเหมือนกันว่าจะถ่ายภาพนี้ให้เจ้าพ่อป๊อปอาร์ตดีไหม เหมือนตัวเขาเองยังลังเลว่า ‘นี่มันใช่ Andy Warhol ตัวจริงหรือป่าว?!’

ANDY WARHOL: POP ART จากเจ้าพ่อป๊อปอาร์ต ถึงซูปกระป๋องในบ้านคุณ

หลังจากคิดอยู่พักใหญ่ สุดท้าย Hans Namath ก็ตัดสินใจร่วมงานด้วย เขาเคยเล่าสั้นๆ ว่า “Warhol เป็นคนฉลาดและเต็มไปด้วยปฏิภาณ” และเขายังยอมรับว่าการทำงานด้วยกันครั้งนี้เป็นการตัดสินใจที่ถูกต้อง

Andy Warhol and Salvador Dali เป็นอีกหนึ่งภาพสุดคลาสสิกที่สองศิลปินต่างสไตล์มาอยู่ในเฟรมเดียวกัน ภาพนี้เป็นการพบกันครั้งแรกของ Warhol และศิลปินเซอร์เรียลิสต์ชาวสเปนในตำนาน ซัลบาดอร์ ดาลี (Salvador Dali) ที่โรงแรมเซนต์รีจีส ในปี 1965 ภายในห้องสวีทที่พวกเขานัดพบกันครั้งแรก Dali เปิดเพลงโอเปร่าต้อนรับการมาถึงของ Warhol พร้อมกับควงไม้เท้าโชว์ ถึงแม้ว่าภายหลังความสัมพันธ์ของทั้งคู่จะไม่ราบรื่นนัก แต่ทั้งสองก็เป็นศิลปินที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในยุคนั้นเลยก็ว่าได้

03

Celebrity Portraits

ภาพพอร์เทรตของเหล่าซูเปอร์สตาร์เป็นผลงานที่ Andy Warhol เริ่มผลิตใน The Factory หรือ ‘โรงงานศิลปะ’ คำที่เขาใช้เรียกสตูดิโอทำงานในนิวยอร์ก Warhol พยายามทำงานพอร์เทรตที่ดึงเอาแก่นแท้ของสิ่งนั้นๆ หรือคนๆ นั้นออกมา มากกว่าภาพจำที่คนทั่วไปรู้จักคนเหล่านั้นในฐานะคนดัง ในแง่หนึ่งเขายังสะท้อนถึงการสร้างตัวตนให้คนๆ หนึ่งกลายเป็นใครก็ได้ เหมือนกับว่าเราทุกคนก็สามารถเป็นซูเปอร์สตาร์ได้เหมือนกัน

ANDY WARHOL: POP ART จากเจ้าพ่อป๊อปอาร์ต ถึงซูปกระป๋องในบ้านคุณ
ANDY WARHOL: POP ART จากเจ้าพ่อป๊อปอาร์ต ถึงซูปกระป๋องในบ้านคุณ

ในปี 1997 เขาถ่ายภาพ Muhammad Ali นักมวยแชมป์โลกรุ่นเฮฟวี่เวท ซึ่งเป็นผลงานในช่วงที่เขากำลังสนใจโลกของกีฬาอย่างมาก นอกจาก Ali แล้ว ตอนนั้นยังมี Pele นักฟุตบอลบราซิลที่กำลังเฉิดฉาย พร้อมกับ Karee, Abdul-Jabbar นักบาสเก็ตบอลที่มีผลงานดีที่สุดในเวลานั้น Andy Warhol บอกว่า “ผมเคยพูดไว้ว่า ‘นักกีฬาดีกว่าดาราหนัง’ นั่นอาจจะเป็นเพราะว่านักกีฬาฝึกซ้อมมาหนักและผ่านอะไรมาเยอะพอสมควร กว่าจะมายืนในจุดนี้” แต่ในอีกแง่หนึ่ง เขาก็ยอมรับว่า นักกีฬาเมื่อดังแล้ว ก็ไม่ต่างอะไรกับดาราหนังนั่นแหละ! 

ANDY WARHOL: POP ART จากเจ้าพ่อป๊อปอาร์ต ถึงซูปกระป๋องในบ้านคุณ

ส่วนผลงาน Marilyn Monroe ชุดนี้เป็นการทำเทคนิคซิลค์สกรีนในยุคแรกของ Warhol โดยทำขึ้นมาทั้งหมด 10 ภาพ ซึ่งตอนนั้นผลงานภาพชุดนี้ก็ถูกนำไปใช้ในหนังเรื่อง Niagara (ไนแอการา : สุสานพิศวาท ปี 1953) ที่เธอแสดงนำอีกด้วย

นอกจากภาพพอร์เทรตของเหล่าซูเปอร์สตาร์แล้ว สิ่งที่ศิลปินใหญ่สนใจ ยังเป็นคนธรรมดาทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นผู้ชาย ผู้หญิง หรือคนข้ามเพศที่เขาสนใจมากเป็นพิเศษ เพราะการที่เขาเองก็เป็น LGBTQI+ ในยุคที่การรักร่วมเพศระหว่างชายกับชายยังเป็นเรื่องผิดกฎหมายในสหรัฐฯ ทำให้ Warhol ต้องรวบรวมนักคิดนักเขียน นักเต้น นักออกแบบ และศิลปินในนิวยอร์คยุคนั้น ให้ออกมารวมตัวกันเป็นส่วนหนึ่งของมูฟเม้นต์ LGBTQI+ นั่นทำให้ไม่ว่าเป็นใคร เพศไหน เขาก็สามารถเปลี่ยนคนๆ นั้นให้เป็นงานอาร์ต ระดับมาสเตอร์พีซได้หมด

04

Magazine and Album Covers

รู้ไหมว่า Andy Warhol มีแม็กกาซีนเป็นของตัวเองด้วย ชื่อว่า ‘Interview’ ก่อตั้งเมื่อปี 1969 แม็กกาซีนเล่มนี้มีความประหลาด ไม่เหมือนใคร ตั้งแต่ไม่มีใครมาเป็นบรรณาธิการ เนื้อหาในเล่มก็ไม่เคยมีใครมาขัดเกลา ไม่มีใครมาดูความถูกต้อง เนื้อหาจะยาว จะสั้นยังไงก็ไม่แคร์ เนื้อหาจะว่าด้วยเรื่องของเหล่าซูเปอร์สตาร์ในเวลานั้น โดนจับมานั่งสัมภาษณ์แล้วถอดเทปคำพูดจริงๆ โดยไม่มีการแก้คำอะไร เรียกว่าพูดอะไรมา ก็ถอดออกมาหมดแบบดิบๆ เป็นแม็กกาซีนที่อาจเรียกได้ว่า ‘เซอร์’ ที่สุดที่โลกเคยมีมาก็ว่าได้

ANDY WARHOL: POP ART จากเจ้าพ่อป๊อปอาร์ต ถึงซูปกระป๋องในบ้านคุณ
ANDY WARHOL: POP ART จากเจ้าพ่อป๊อปอาร์ต ถึงซูปกระป๋องในบ้านคุณ

นอกจากแม็กกาซีนหลุดโลก ในช่วงปี 1969 และ 1970 Andy Warhol ยังออกแบบปกอัลบั้มแผ่นเสียงถึง 60 ปก นี่เป็นอีกหนึ่งครั้งที่เขาทำงานจัดเต็ม ไม่แตะเบรค และขยายอิทธิพลของตัวเอง จากวงการศิลปะ ออกไปสู่วงการดนตรีอย่างแนบเนียน

แต่มันก็มีข้อแม้อยู่ไม่น้อย (ตามประสาศิลปินใหญ่) ใม่ใช่ว่า Andy Warhol จะทำงานกับใครก็ได้ แต่เขาจะเลือกทำงานกับวงดนตรีที่เขาชื่นชอบหรือสนิทสนมด้วยเท่านั้น แต่ถ้าดูจากในระยะเวลา 1 ปี กับการออกแบบถึง 60 ปกอัลบั้ม ต้องยอมรับว่าเขากว้างขวาง และรู้จักทุกคนในทุกวงการจริงๆ

ANDY WARHOL: POP ART จากเจ้าพ่อป๊อปอาร์ต ถึงซูปกระป๋องในบ้านคุณ
ANDY WARHOL: POP ART จากเจ้าพ่อป๊อปอาร์ต ถึงซูปกระป๋องในบ้านคุณ

งานมาสเตอร์พีซคงหนีไม่พ้นหน้าปกอัลบั้มแรกของ The Velvet Undergrounf & Nico (1967) เป็นรูปกล้วยสีเหลือง่ายๆ บนพื้นหลังสีขาว แต่เขาแฝงอารมณ์ไว้ด้วยการทำกล้วยเป็นสติกเกอร์แล้วเขียนตัวหนังสือเล็กๆ ว่า ‘ปลอกเปลือกออกช้าๆ แล้วดูว่ามีอะไรซ่อนอยู่‘ ซึ่งพอปลอกกล้วยออกมา ก็จะเห็นกล้วยสีชมพูอยู่ข้างใน เป็น Dirty Joke สไตล์ Warhol ที่แฝงนัยยะทางเพศไว้อย่างชัดเจน

แต่น่าเสียดายที่อิดิชั่นกล้วยสีชมพูนั้น ผลิตได้ไม่นานก็ต้องเลิกไป เนื่องจากต้นทุนในการผลิตสูงมาก ทำให้สุดท้าย ปกอัลบั้มของ The Velvet Undergrounf & Nico เหลือเพียงแค่ปกรูปกล้วยธรรมดาที่ปลอกไม่ได้ อย่างเวอร์ชั่นที่เราเห็นในทุกวันนี้นี่แหละ (เห้อออ!)

ANDY WARHOL: POP ART จากเจ้าพ่อป๊อปอาร์ต ถึงซูปกระป๋องในบ้านคุณ

ANDY WARHOL : POP ART เปิดให้เข้าชมแล้วตั้งแต่วันที่ 12 สิงหาคม – 24 พฤศจิกายน 2563 ที่ RCB Galleria ชั้น 2 ริเวอร์ ซิตี้ แบงค็อก ซื้อบัตรได้ที่ https://www.ticketmelon.com/rivercitybangkok/andywarhol หรือที่ RCB Gallery Shop ชั้น 1

ANDY WARHOL: POP ART จากเจ้าพ่อป๊อปอาร์ต ถึงซูปกระป๋องในบ้านคุณ

Tickets : บัตรสำหรับผู้ใหญ่ ราคา 400 บาท / สำหรับนักศึกษา และผู้สูงอายุ (แสดงบัตร) ราคา 300 บาท หากต้องการซื้อบัตรเข้าชมเป็นกลุ่ม ติดต่อได้ที่ : shop@rivercity.co.th

นอกจากนี้ ยังมีหนังสือที่ระลึกจากนิทรรศการจำหน่ายในราคา 500 บาท จำหน่ายพร้อมของที่ระลึกที่ RCB Gallery Shop ชั้น 2 ด้วย และภายในนิทรรศการยังมี Audio Guide ทั้งภาษาอังกฤษและภาษาไทยให้บริการฟรี (ผู้ชมเตรียมหูฟังมาเอง เนื่องจากมาตรการลดความเสี่ยงการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19) 

ติดตามอัพเดทเกี่ยวกับกิจกรรมที่น่าสนใจตลอดช่วงที่จัดนิทรรศการได้ที่ Facebook : River City Bangkok

#WarholandI
#AndyWarholinThailand 
#RiverCityBangkok 
#creativedistrictbangkok
#bangkokriver

Shares