Skip links

Young Folk Going Back to Root – การกลับบ้านมาทำสวนมะพร้าวของ โคโค่ คาวบอย (Coco Cowboy)

“ตอนเรียนจบ กลับมาบ้าน

มีความคิดว่าจะทำยังไงให้สวนเรามันไม่เหมือนเดิม” 

Young Folk Going Back to Root - การกลับบ้านมาทำสวนมะพร้าวของ โคโค่ คาวบอย (Coco Cowboy)

เรายืนมองแถวต้นมะพร้าวเรียงรายอยู่ในพื้นที่สวนสุดลูกหูลูกตา ระหว่างเดินเตร็ดเตร่รอรถเจ้าของสวนมะพร้าวมารับ จากการนัดหมายขอเข้ามาเที่ยวสวนมะพร้าวแห่งนี้ ไม่อยากเชื่อว่า ก่อนจะมาเป็นสวนมะพร้าวหลายสิบไร่อย่างที่เห็น รุ่นคุณพ่อคุณแม่ของเจ้าของสวนมีต้นมะพร้าวอยู่แค่ประมาณหลักสิบต้นเท่านั้นเอง 

รอไม่นาน ‘รถเครื่อง’ ตามที่เราตั้งชื่อให้มัน ก็ขับมาจอดตรงหน้า พร้อมรับเราขึ้นไปทัวร์สวนแบบติดล้อ เพราะถ้าให้เดินคงมีขาลากแน่ๆ กับพื้นที่สวนขนาดใหญ่  ภาพของเจ้าของสวนมะพร้าวเป็นลุงสักคนวัย 60 อย่างที่นึกไว้ตอนแรกได้สลายหายไปทันที แล้วแทนที่ด้วยสาววัย 20 ต้นๆ ยิ้มทักทายเรา และทำหน้าที่เป็นคนขับรถเครื่องพาเราออกทัวร์สวนของเธอ  

เมื่อก่อน บริเวณนี้แบ่งเป็นท้องนาท้องไร่ ทำบ่อกุ้ง และสวนหมาก ไม่ได้เป็นสวนมะพร้าวเช่นทุกวันนี้ หลังจากนั้นก็ขยายมาเรื่อยๆ จนตอนนี้กลายเป็นพื้นที่กว่า 80 ไร่ อุทิศให้กับการทำสวนมะพร้าว ซึ่งเป็นธุรกิจของครอบครัวที่ดูแลโดยพี่ป้าน้าอา ส่งต่อมาถึงรุ่นพ่อแม่ ซึ่งทำสวนมากว่า 30 ปีแล้ว 

ที่นี่เคยเป็นเหมือนสวนทั่วไปที่ปลูกมะพร้าวส่งพ่อค้า แต่หลังจากเรียนจบจากสำนักวิชาทรัพยากรการเกษตร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ส้ม – ยอดหญิง พรชัยสิทธิ์ คือชาวสวนเจนเนอเรชั่นใหม่ที่มีความตั้งใจอย่างแรงกล้าที่กลับมาพัฒนาสวนมะพร้าวของครอบครัวแห่งนี้ให้แข็งแรงขึ้นกว่าเดิม ในชื่อสวนมะพร้าว โคโค่ คาวบอย (Coco Cowboy) 

“ตอนเรียนจบกลับมาบ้าน มีความคิดว่าจะทำยังไงให้สวนเรามันไม่เหมือนเดิม” ยอดหญิงเล่าขณะขับเจ้า ‘รถเครื่อง’ ไปด้วยความชำนาญ และไม่ย่อท้อต่อน้ำหนักของพวกเราที่นั่งพ่วงข้างไปด้วย 

Young Folk Going Back to Root - การกลับบ้านมาทำสวนมะพร้าวของ โคโค่ คาวบอย (Coco Cowboy)
Young Folk Going Back to Root - การกลับบ้านมาทำสวนมะพร้าวของ โคโค่ คาวบอย (Coco Cowboy)

 “คณะเกษตรที่เราเรียนจะไม่เหมือนกับที่อื่น เป็นเกษตรแบบประยุกต์ที่มีการตลาด การบัญชี หลากหลายศาสตร์รวมกัน รวมทั้งเรื่องการประกอบการและการอนุรักษ์ด้วย ให้เด็กที่จบมากลับมาพัฒนาบ้านเกิดของตัวเองได้ แล้วก็เป็นคณะที่รวมลูกหลานเกษตรกรจริงๆ มีความติดดินมาก ทุกคนจะมีมิชชั่นว่าจะกลับมาทำเกษตรที่บ้านตัวเอง” 

“ตอนเรียน ต้องไปดูสวนมะพร้าวแทบจะครบทุกจังหวัดในประเทศเลย เรียนที่กรุงเทพฯ 2 ปี จากนั้นก็ไปเรียนที่จังหวัดน่านอีก 2 ปี เพราะกรุงเทพฯ ไม่มีพื้นที่ให้ทำเกษตร เราเลยต้องขึ้นไปอยู่กับชุมชนในจังหวัดน่าน ซึ่งส่วนใหญ่ชาวบ้านที่นั่นจะปลูกข้าวกับข้าวโพดกัน มันฝึกให้เราได้ลงพื้นที่จริงมาตลอด”

เมื่อเราถามเธอว่า ชื่อโคโค่ คาวบอยนี้ได้แต่ใดมา เธอบอกว่า ตั้งแต่เด็กๆ จะเห็นคุณพ่อแต่งตัวเป็นคาวบอย ออกไปขายมะพร้าวตามตลาด ตามงานสินค้าต่างๆ จนกลายเป็นสัญลักษณ์ที่คนจดจำได้ การขายมะพร้าวของพ่อทำให้เธอมีทุกวันนี้  

Young Folk Going Back to Root - การกลับบ้านมาทำสวนมะพร้าวของ โคโค่ คาวบอย (Coco Cowboy)

Know the Root : ก่อนจะเริ่ม ต้องรู้จักราก!

ยอดหญิงกลับบ้านมาพร้อมกับไฟที่อยากจะพัฒนาสวนของครอบครัว เธอเป็นหนึ่งในสมาชิก ‘Young Smart Farmer’ (YSF) โครงการที่เกิดจากกรมส่งเสริมการเกษตรและกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ สนับสนุนเกษตรกรเจนฯ ใหม่ที่อยากกลับบ้านมาทำเกษตรให้สามารถพึ่งพาตนเอง และเป็นผู้นำทางการเกษตรในท้องถิ่นได้ 

แต่เริ่มแรก มันจำเป็นที่จะต้องศึกษาภูมิศาสตร์ของตัวเองอย่างละเอียดก่อน 

Young Folk Going Back to Root - การกลับบ้านมาทำสวนมะพร้าวของ โคโค่ คาวบอย (Coco Cowboy)

พื้นที่สวนของเธออยู่ในลุ่มแม่น้ำบางปะกง ลักษณะน้ำจะเป็นน้ำกร่อย คือน้ำจืดและน้ำเค็มไหลมารวมกัน โดยผ่านระบบคลอง แต่ละสวนจะมีท่อที่ต่อเข้าสวนโดยตรง เวลาน้ำขึ้นน้ำลงชาวสวนก็จะมาเปิดท่อให้น้ำจากคลองไหลผ่าน ถ้าช่วงน้ำแล้ง น้ำจะมีความเค็มสูง ทำให้ยังเปิดท่อไม่ได้ ต้องรอให้น้ำจืดเข้ามาบาลานซ์ก่อน 

ส่วนมะพร้าวในสวนโคโค่คาวบอยของเธอจะเป็นพันธุ์มะพร้าวน้ำหอมและมะพร้าวแกง ซึ่งเป็นพันธุ์ที่ใช้สำหรับทำกะทิ จะมีลักษณะลูกใหญ่ เนื้อหนา และแข็งกว่ามะพร้าวน้ำหอม แต่ส่วนใหญ่แล้วจะเป็นพันธุ์มะพร้าวน้ำหอม มีรสหวานและหอมเฉพาะตัว เป็นคาแรกเตอร์ของมะพร้าวฝั่งฉะเชิงเทราที่ไม่เหมือนของมะพร้าวฝั่งอัมพวาที่รสชาติจะต่างกันออกไปอีก โดยมะพร้าวน้ำหอมจะมีลักษณะต้นเตี้ย ลูกไม่ใหญ่มาก 3 ปีออกผลครั้งหนึ่ง ข้อดีของการเปลี่ยนจากบ่อกุ้งมาปลูกมะพร้าวคือ มะพร้าวชอบความเค็มเดิมของบ่อกุ้ง นอกจากจะทำให้มะพร้าวที่นี่มีความยูนีกแล้ว พื้นที่ตรงนี้ยังได้เปรียบว่าเป็นลุ่มแม่น้ำ ดินค่อนข้างอุดมสมบูรณ์มากเป็นทุนเดิม แล้วมะพร้าวจากแหล่งที่ดีที่สุดก็คือมะพร้าวที่อยู่ในลุ่มแม่น้ำนั่นเอง

Young Folk Going Back to Root - การกลับบ้านมาทำสวนมะพร้าวของ โคโค่ คาวบอย (Coco Cowboy)

 The Biggest Change : การกลับมาเปลี่ยนครั้งยิ่งใหญ่  

มะพร้าวเป็นพืชที่มีศัตรูพืชจำพวกด้วงค่อนข้างเยอะ มันชอบต้นมะพร้าวอ่อนๆ เล็กๆ ยิ่งนัก แล้วนอกจากด้วงก็ยังมีแมลงหัวดำ เจ้าตัวนี้ชอบกินใบมะพร้าวมาก ซึ่งสวนบางที่ก็อาจจะกำจัดแมลงกวนใจเหล่านี้ด้วยการใช้ยาฆ่าแมลงฉีด แต่ไร่ของยอดหญิง เธอเลือกที่จะใช้สารชีวพันธุ์ เข้าไปหยอดในต้นมะพร้าว และใช้การทำหลุมล่อด้วงเพื่อช่วยลดการใช้สารเคมี เพราะเธอตั้งใจจะให้สวนนี้ปลอดภัยตามหลัก GMP (Good Manufacturing Practice) หรือระบบการผลิตที่ดี ปลอดภัย ลดการใช้ยาให้มากที่สุด 

“ตอนนี้มีเด็กเจเนอเรชั่นใหม่เริ่มเข้ามาเปลี่ยนแปลงกันแล้ว อย่างเราเองก็พยายามนำสิ่งที่เรียนมาปรับใช้ในสวน บวกกับมีหน่วยงานด้านเกษตรของรัฐฯ ที่เข้ามาช่วยกันประชาสัมพันธ์ด้วย เพราะชาวบ้านเอง เขาเริ่มเห็นถึงผลกระทบจากสารเคมีว่ามันมีผลต่อสุขภาพโดยตรง”

“แต่ก็มีปัญหาตอนเริ่มแรกเหมือนกันนะ ตอนที่กลับมาบอกแม่ว่าอยากลดการใช้สารเคมี เพราะสวนเรามีเนื้อที่ค่อนข้างใหญ่ การเข้าไปดูแลมันทำได้ยากอยู่แล้ว  ต้องค่อยๆ ปรับทีละที่สองที่ เราเลยต้องทำให้เขาเห็นถึงผลเสียของมันก่อน เช่น พาครอบครัวไปดูงานที่ไร่อื่นบ้าง อย่างที่จังหวัดราชบุรี ไปดูการปลูกมะพร้าวอินทรีย์แล้วเอากลับมาปรับใช้กับบ้านเรา การลดใช้สารเคมีเป็นการสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคมากขึ้น ทำให้เขากล้าที่จะซื้อของเรา การที่เขาเข้ามาในไร่ ทำให้เรามีสตอรี่ที่จะเล่าให้เขาฟังว่ากว่าจะมาเป็นมะพร้าวที่ปลอดภัย เราทำยังไง” 

Young Folk Going Back to Root - การกลับบ้านมาทำสวนมะพร้าวของ โคโค่ คาวบอย (Coco Cowboy)

ถึงอย่างนั้น เธอยอมรับว่า ก็ยังมีการใช้ปุ๋ยเคมีอยู่บ้าง แต่จะมีระยะในการหยุดพักเพื่อไม่ให้สารเคมีส่งผลอันตรายต่อผู้บริโภค และทำให้สารเคมีไม่ตกค้างในลูกมะพร้าวเมื่อมันมาอยู่ในมือเรา “การจะให้มะพร้าวเป็นออร์แกนิค 100% อาจเป็นไปได้ยาก เพราะการปลูกมะพร้าวต้องใข้ความประณีตสุดๆ ในการดูแล ยิ่งถ้าในพื้นที่ไร่ขนาดใหญ่เช่นที่นี่ ยิ่งต้องค่อยเป็นค่อยไป” 

“มองว่าพยายามเดินสายกลางน่าจะดีที่สุด เพราะปุ๋ยเคมี พูดกันตามตรงก็ไม่ได้เป็นเรื่องเลวร้ายขนาดนั้น มันแค่เพิ่มความเข้มข้นของสารอาหารเท่านั้นเอง อีกอย่าง ธรรมชาติของตัวมะพร้าวจะมีระบบการกรองในตัวเองอยู่แล้ว ถ้าใช้สารเคมีในระดับที่พอดี ก็จะไม่เป็นอันตราย ตอนนี้ไร่ของเราไม่ได้ใช้ปุ๋ยเคมี 100% แต่เป็นแบบ 50-50 ซึ่งเรามีการใช้ปุ๋ยอินทรีย์อย่างขี้ไก่เข้ามาช่วยด้วย” 

Young Folk Going Back to Root - การกลับบ้านมาทำสวนมะพร้าวของ โคโค่ คาวบอย (Coco Cowboy)

A Mission to Zero Waste : ภารกิจลดขยะ 

ไม่เพียงความตั้งใจจะลดการใช้สารเคมีภายในไร่ ยอดหญิงทำเส้นทางท่องเที่ยวขึ้นมาชื่อว่า โคโค่ วอร์ก (Coco Walk) รูทเดินเท้าสั้นๆ ที่จะพานักท่องเที่ยวเข้าไปเดินเล่นในสวนของเธอ ไปจับลูกมะพร้าวใกล้ๆ จากนั้นก็แวะศูนย์การเรียนรู้การทำเกษตรผสมผสาน ไปดูสินค้าจากชุมชน ดูการกำจัดแมง และดูวิธีการกำจัดขยะภายในไร่ ไอเดียหลังนี้เกิดมาจากการเห็นว่าในไร่มีปริมาณเปลือกมะพร้าวค่อนข้างเยอะ มากกว่า 3 ตันต่อวันเลยทีเดียว จึงต้องมีกระบวนการย่อยเปลือกมะพร้าวควบคู่ไปด้วย

“ถ้าเอาเปลือกมะพร้าวไปเผาก็จะเกิดมลพิษตามมาอีก เราเลยลองเอามันมาเป็นวัสดุปลูก มีการจำหน่ายเป็นปุ๋ย มีการเเปรรูปเศษวัสดุเหลือทิ้ง เช่น กะลามะพร้าวนำมาทำเป็นถ่านไร้ควัน เป็นการรีไซเคิลภายในสวน”   

Young Folk Going Back to Root - การกลับบ้านมาทำสวนมะพร้าวของ โคโค่ คาวบอย (Coco Cowboy)
Young Folk Going Back to Root - การกลับบ้านมาทำสวนมะพร้าวของ โคโค่ คาวบอย (Coco Cowboy)

ทัวร์ท่องเที่ยวเชิงเกษตรเริ่มเกิดขึ้นและเป็นที่ฮอตฮิตในหลายพื้นที่ ส่วนใหญ่จะเป็นรูปแบบ Farm Stay ให้นักท่องเที่ยวไปกินไปอยู่ ไปเรียนรู้ชีวิตแบบชาวไร่ๆ กันอย่างใกล้ชิด ที่สวนแห่งนี้เองก็มีแนวคิดที่จะทำกรุ๊ปทัวร์เชิงเกษตรด้วยเหมือนกัน แต่สิ่งสำคัญคือยังต้องรักษาความเป็นสวนแท้ๆ ออริจินัลอยู่ ไม่ใช่การเปลี่ยนเป็นเเหล่งท่องเที่ยวที่นักท่องเที่ยวแห่กันมาและจากไปโดยไม่ได้อะไรกลับไปเลย

“ถ้านักท่องเที่ยวมาเที่ยวสวนเราเพียงอย่างเดียว ก็อาจจะไม่มีอะไรให้ดูมาก เขาอาจจะเบื่อ แต่ถ้าเป็นการท่องเที่ยวที่เชื่อมกับชุมชนได้ มันอาจทำให้น่าสนใจขึ้น สิ่งนี้เป็นเป้าหมายที่เราอยากทำ ถ้าจะมีกิจกรรมอะไรเพิ่มเข้ามา เราอยากให้มันยังอยู่ในเชิงวิถีชุมชนมากกว่า ชุมชนของเราอาจยังไม่พร้อมรองรับนักท่องเที่ยวในปริมาณมากๆ อย่างนั้นมันอาจจะส่งผลต่อวิถีชีวิตของเรา”  

วิถีชุมชนที่เธอว่าคือเริ่มมียุวเกษตรกรหรือนักท่องเที่ยวที่เป็นชาวสวนจากประเทศต่างๆ แวะเวียนเข้ามาที่สวน มานอนค้างทีละหลายๆ วัน พร้อมกับเรียนรู้การเกษตร ไปตัดมะพร้าว แปรรูปมะพร้าว มาแลกเปลี่ยนความรู้กันกับเจ้าบ้านอย่างเธอ และยินดีต้อนรับนักท่องเที่ยวที่สนใจ ให้เข้ามาเที่ยว ภายใต้แบรนด์ ‘บ้านบางค้างคาวโมเดล’ ศูนย์เรียนรู้เชิงเกษตรที่ผลักดันการท่องเที่ยวชุมชนให้เป็นเเหล่งเรียนรู้เเละท่องเที่ยวใกล้เมืองกรุง

Young Folk Going Back to Root - การกลับบ้านมาทำสวนมะพร้าวของ โคโค่ คาวบอย (Coco Cowboy)

Life in Coco Path : ทางสายมะพร้าว

สิ่งที่เกิดขึ้นแล้วตอนนี้คือการทำ Farm Shop ขายผลิตภัณฑ์ภายในสวน ไม่ว่าจะเป็น มะพร้าวเผา มะพร้าวสด วุ้นมะพร้าว ไอศกรีมที่เราชิมแล้ว อร่อยมาก! ยอดหญิงบอกว่า การทำฟาร์มช็อปไม่ใช่เพื่อหวังรายได้ แต่เป็นการฝึกอาชีพให้ชาวบ้านได้ความรู้ และให้ทุกคนได้มีส่วนร่วมกับความเป็น ‘ชุมชน’ มากขึ้น นอกจากนี้ยังมีมะพร้าววางจำหน่ายตามซูเปอร์มาร์เก็ต Maxvalu ด้วย

“การส่งมะพร้าวสู่ห้างฯ ตอนนี้ส่งในปริมาณที่เกษตรกรทำได้ ยังไม่ได้เป็นอุตสาหกรรมระดับโรงงานขนาดนั้น ตกประมาณอาทิตย์ละ 800 ลูก ด้วยความที่ปริมาณมะพร้าวไม่ได้เยอะมาก รวมถึงแรงงานที่มีไม่มาก เพราะเราอาศัยระบบการช่วยๆ กันของชาวบ้าน ซึ่งเป็นคนในชุมชนทั้งหมดเลย เราใช้การตัด 20 วันทีหนึ่ง แล้วกลับมาตัดต้นเดิม ควบคุมการตัดให้ได้อาทิตย์ละครั้ง วนไปในแต่ละสวน ซึ่งต้องอาศัยประสบการณ์ความชำนาญพอสมควรเลย”

ถึงแม้ว่าปีที่ผ่าน สวนมะพร้าวของเธอจะต้องเจอภัยเเล้งค่อนข้างหนัก อากาศเเล้งส่งผลกับราคามะพร้าวโดยตรง เพราะราคามะพร้าวในหน้าแล้งจะสูงขึ้นไปอีก แล้วค่อยราคาถูกลงในฤดูฝน อากาศแล้งยังทำให้มะพร้าวใบหัก ลดขนาดเเละจำนวนลง แต่โชคดีที่เธอมีการเตรียมการไว้ตั้งแต่เนิ่นๆ นั่นคือการเก็บน้ำใส่บ่อสำหรับใช้ภายในสวน สำรองน้ำให้พอใช้ตลอดทั้งปี 

การกลับบ้านมาทำสวนอาจไม่สวยงามราบรื่นไปซะทั้งหมดอย่างที่ใครๆ ฝันถึง แล้วชีวิต Slow Life ก็ใช่ว่าจะไม่เจอมรสุม แต่ก็อย่างที่ยอดหญิง – เจ้าของสวนมะพร้าวเลือดใหม่ไฟแรงบอกกับเรา…

“มันจะเป็นการเรียนรู้ไปด้วยกัน”

Young Folk Going Back to Root - การกลับบ้านมาทำสวนมะพร้าวของ โคโค่ คาวบอย (Coco Cowboy)
Young Folk Going Back to Root - การกลับบ้านมาทำสวนมะพร้าวของ โคโค่ คาวบอย (Coco Cowboy)

โคโค่ คาวบอย (Coco Cowboy)
17 หมู่ 1 ตำบลบางตลาด อำเภอคลองเขื่อน จังหวัดฉะเชิงเทรา 24110
เปิดทำการเวลา : 09:00 – 17:00 น.
นัดหมายเข้าชมสวนล่วงหน้า โทร. 099-275-7425 (คุณส้ม)
Facebook : https://www.facebook.com/cococowboy/

Shares