Skip links

Lessplasticable (เลส-พลาสติก-เอเบิ้ล) ฟาร์มดร็อปที่มีสินค้าในชีวิตประจำวัน แบบไม่ต้องกักตุน ไม่ง้อซูเปอร์มาร์เก็ต

Lessplasticable (เลส-พลาสติก-เอเบิ้ล) ฟาร์มดร็อปที่มีสินค้าในชีวิตประจำวัน แบบไม่ต้องกักตุน ไม่ง้อซูเปอร์มาร์เก็ต

Lessplasticable (เลส-พลาสติก-เอเบิ้ล) เป็นร้านลูกผสมระหว่าง Bulk Store (บัลก์ สโตร์ – ร้านค้าแบบเติม – Refill) กับโชว์ห่วยที่มีทั้งของกินและของใช้ที่พยายามสร้าง Awareness ให้แนวคิด ‘One day witout plastic’ (หนึ่งวันที่ไม่มีพลาสติก) เป็นไปได้สำหรับทุกคน

เจ้าของร้าน ลิล – ลิลรัตน์ เนตรพระวงศ์ เป็นคนกรุงเทพฯ ฝั่งธนฯ แท้ๆ โดยกำเนิด แม่ของคุณลิลเปิดร้านโชว์ห่วยในย่านสุขสวัสดิ์ ทำให้เห็นวิถีการซื้อขายสินค้าปลีกมาตั้งแต่เด็ก หลังกลับจากเมลเบิร์น ออสเตรเลีย ร้าน Lessplasticable จึงเกิดขึ้นในปี 2018 เพราะเธออยากเป็นซับพลายเออร์ขายของที่ตัวเองใช้แล้วดี ให้คนซื้อไปใช้แล้วดีเหมือนกัน 

ในยามที่โรคระบาดมาถึงอย่างไม่ทันตั้งตัวเช่นตอนนี้ Lessplasticable ยังเป็นร้านที่ยืนหยัดเปิดบริการอยู่ ในฐานะร้าน Bulk Store และยังเป็นตัวกลางระหว่างเกษตรกรท้องถิ่นกับผู้บริโภคในรูปแบบ ‘ฟาร์มดร็อป’ (Farm Drop) ขายพืชผัก ไข่เป็ด ไข่ไก่ วัตถุดิบ ไปจนถึงวัสดุทางการเกษตรในราคายุติธรรม ซึ่งถ้าใครอยากได้ของอะไรก็สั่งได้ผ่านเพจเฟซบุ๊ก แล้วแวะมารับหน้าร้านหรือเรียกแมสเซ็นเจอร์มารับก็จะสะดวกที่สุด 

เพราะอยากให้ทุกคนใช้ชีวิตอย่างปกติที่สุดเท่าที่จะทำได้ โดยไม่ต้องไปซื้อของที่ตลาดสด ไม่ต้องง้อซูเปอร์มาร์เก็ต และ ‘ไม่ต้องกักตุน’ 

Lessplasticable (เลส-พลาสติก-เอเบิ้ล) ฟาร์มดร็อปที่มีสินค้าในชีวิตประจำวัน แบบไม่ต้องกักตุน ไม่ง้อซูเปอร์มาร์เก็ต

Turn – back – able : หมุนเวียน

ตอนที่คุณลิลอยู่เมลเบิร์ล ออสเตรเลีย เธอได้เห็นวิถีของคาเฟ่ที่นั่นว่าเขามีการนำกากกาแฟส่งต่อให้เกษตรกร แล้วเกษตรกรก็จะนำผลผลิตกลับมาให้ แม้ไม่ใช่การแลกเปลี่ยนฟรีๆ แต่มันทำให้เธอปิ๊งไอเดียว่าการนำขยะจากเศษอาหารเหลือ (Food Waste) กลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ ก็สามารถเกิดขึ้นได้ในบ้านเรา

“เรากลับเมืองไทยพร้อมกับมาดูแลร้านพิซซ่าของพี่ชายเองทั้งหมด พบว่าปัญหาหลักของการทำร้านอาหาร นอกจากบรรดาขยะจากเเพ็คเกจจิ้งก็คือเศษอาหารเหลือ เราเลยหาข้อมูลว่าในย่านฝั่งธนฯ มีเกษตรกรที่รับ Food Waste พวกนี้มั้ย จนไปเจอกับฟาร์มลุงรีย์ Uncleree farm ฟาร์มแถวถนนเพชรเกษม ซึ่งเขารับขยะไปทำปุ๋ย แล้วปุ๋ยก็นำไปใช้ปลูกผักกลับมาให้เรา มีทั้งใบโหระพาฝรั่ง (Basil), โรสแมรี่ (Rosemarry) และร็อคเก็ต (Rocket) ซึ่งใช้ทำอาหารที่ร้าน แต่ยังไม่ได้ปลูกมากพอสำหรับขาย มันทำให้เราบอกลูกค้าเราได้ถึงที่มาของวัตถุดิบทุกอย่าง เราได้ผักสดตลอด เป็นการอุดหนุนเกษตรกรท้องถิ่นในกรุงเทพฯ ทำให้ไม่ต้องเสียค่าขนส่ง ได้ลด Carbon Footprint จากการขนส่งไปด้วย” 

“เมื่อก่อนเราไม่แคร์ด้วยซ้ำว่าผักจะมาจากไหน พอเริ่มรู้จักเกษตรกร เริ่มไปดูที่ฟาร์มว่าเขาทำยังไง ใช้อะไร ทำไมผักถึงสวย เรารู้สึกว่ามันแท้จนไม่ต้องมีใบรับรองออร์แกนิคหรืออะไร เพราะเห็นด้วยตา กินเอง ใช้เอง เห็นความต่าง มันสด กรอบ ปลอดภัย เก็บได้นานกว่า ผักอินทรีย์บางทีโลละ 200-300 บาท แต่เก็บดีๆ อย่างถูกต้องก็อยู่ได้ถึง 3 อาทิตย์ ถ้าเทียบกับผักธรรมดาโลละ 50 บาท ที่ต้องซื้อถี่กว่า ต้นทุนพอๆ กันเลย ไม่ได้ทำให้ราคาอาหารเราสูงขึ้น อีกอย่าง ผักที่ซื้อมาชนิดเดียวขายเป็นกิโล บางทีเราใช้นิดเดียว ที่เหลือไม่ได้ใช้ก็เกิด Waste”

Lessplasticable (เลส-พลาสติก-เอเบิ้ล) ฟาร์มดร็อปที่มีสินค้าในชีวิตประจำวัน แบบไม่ต้องกักตุน ไม่ง้อซูเปอร์มาร์เก็ต

Less – plastic – able : พลาสติก

ในช่วงเวลาที่ไวรัสระบาดหนักข้อ บังคับให้ร้านอาหารต้องเปลี่ยนกลยุทธ์จากการขายแบบปกติ เป็นการขายแบบเดลิเวอรี่ (Delivery) หรือเฉพาะซื้อกลับบ้านเท่านั้น คาเฟ่ ร้านกาแฟหลายร้านไม่รับแก้วน้ำส่วนตัวเพื่อความปลอดภัย สิ่งที่เราเห็นจากเหตุการณ์นี้คือจำนวนแพ็คเกจจิ้งพลาสติก แก้วน้ำ กล่องโฟม ที่เพิ่มมากขึ้นอย่างเลี่ยงไม่ได้ แล้วการลดพลาสติกจะสามารถทำได้อย่างไรในช่วงเวลาแบบนี้

“ในช่วงไวรัส เราอาจต้องอะลุ้มอล่วยหน่อย เหมือนร้านนี้เอง มันก็เกิดจากการประนีประนอม เจอกันตรงกลางระหว่างเรากับผู้บริโภค” คือความเห็นของคุณลิล  “เราเองก็จำเป็นต้องใช้แพ็คเกจจิ้งพลาสติก เพราะเข้าใจว่าลูกค้ากังวลเรื่องการสัมผัสอาหาร สิ่งที่พอทำได้ ณ เวลานี้ อาจเป็นการกลับมาดูเรื่องแยกขยะ พลาสติกหรือแม้แต่กล่องโฟมมันไม่ได้ผิดอะไร หากเราส่งไปให้ถูกที่ที่เขารับรีไซเคิลให้เกิดประโยชน์อีกครั้ง 

“เราไม่ได้เป็นคนทำอาหารเอง เป็นคนที่ซื้อของกินแล้วรู้สึกว่าขยะมันเยอะมาก ต่อให้ล้างกล่องพลาสติกแล้วนำกลับมาใช้ใหม่ก็เยอะขึ้นเรื่อยๆ อยู่ดี เลยกลับไปดูว่าปัญหาคืออะไร ก่อนหน้านี้เราเคยคิดจะทำเวิร์กช็อปเรื่องการแยกขยะโดยเฉพาะ เพราะเราไม่ได้ถูกปลูกฝังกันมาว่าต้องแยะขยะ จริงมั้ย มันเป็นคีย์สำคัญ ไม่ใช่แค่ลดขยะ แต่ต้องแยกให้เป็นด้วย”

“เทรนด์ของการลดใช้พลาสติกหรือร้าน Bulk Store ในต่างประเทศ ต้องบอกว่าอย่าไปอวยเขาขนาดนั้น เพราะจากที่ไปเห็นมา บางคนก็ไม่สนใจเลย ฉันจะขอถุง จะทำไม ฉันเป็นของฉันแบบนี้ แค่เขารู้เทรนด์ก่อน ทำก่อน ไม่ได้หมายความว่าเขาทำได้มากกว่า คนบ้านเราสนใส่ใจเรื่องนี้ไม่น้อยไปกว่าเขาเลย เราทำได้ดีด้วยซ้ำ เราหวังว่าจะมีร้านแบบนี้เกิดขึ้นเยอะๆ ในประเทศไทย เพราะอยากให้คนสามารถซื้อของที่ดีในราคาย่อมเยา จับต้องได้” 

Lessplasticable (เลส-พลาสติก-เอเบิ้ล) ฟาร์มดร็อปที่มีสินค้าในชีวิตประจำวัน แบบไม่ต้องกักตุน ไม่ง้อซูเปอร์มาร์เก็ต

Un – reli – able : ไม่ไว้วางใจ

การมาของโรคระบาดยังทำให้ของใช้ที่จำเป็นขาดตลาดหรือไม่ก็ราคาสูงลิบอย่างน่าตกใจ ตั้งแต่หน้ากากอนามัย เจลล้างมือ แอลกอฮอล์ กระดาษทิชชู่ ไปจนถึงอาหารแห้งอย่างบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป อาหารกระป๋อง แม้กระทั่ง ‘ไข่’ ที่เกลี้ยงแผงทั้งในซูเปอร์มาร์เก็ต ในตลาด หมด หมด หมด! ยิ่งกลายเป็นไวรัล ยิ่งทำให้คนแห่ตุน บางคนถึงกับฉวยโอกาสขายไข่แพงกว่าปกติ เป็นปรากฎการณ์ที่เกิดไม่บ่อยในประเทศเรา คนงง ไก่งง นี่ไม่ใช่เรื่องปกติแน่ๆ คำถามอาจไม่ได้อยู่ที่ว่ามันเกิดอะไรขึ้น แต่อาจเป็นคำถามที่ว่า ‘อะไร’ ทำให้คนรู้สึกไม่ไว้วางใจจนต้องกักตุนอาหารมากมายขนาดนั้น

“ยิ่งตุนยิ่งทำให้ของขาด ทำให้ดูเหมือนวิกฤติ ทั้งที่จริงแล้วมันไม่ได้วิกฤติ ที่คนตุนไข่ไก่กันจนหมดตลาด เราคิดว่าไม่จำเป็นต้องกักตุนมากเกินพอดี เพราะตามธรรมชาติ ไข่ทั่วไปอายุขัยไม่ได้นานขนาดนั้น สุดท้ายพอตุนเยอะๆ กลายเป็นไข่เก่า บางทีก็บูด ต้องทิ้ง เสียของอีก เราค่อยๆ ซื้อของสดใหม่ดีกว่า ส่วนข้าวสาร ชาวนาก็ยังปลูกข้าว เกี่ยวข้าวกันเป็นปกติ ส่วนผัก เกษตรก็ยังปลูก ยังตัดผักกันอยู่ทุกวัน ยิ่งร้านอาหารปิด ออร์เดอร์การส่งลดลง เขายิ่งเป็นการกลับไปเพิ่มวอลลุ่มการปลูกมากขึ้น”

“คนตุนอะไรอีก บะหมี่กึ่งฯ ปลากระป๋อง มันมีแต่สารกันบูดล้วนๆ เลยนะ ถามว่าทุกๆ วันเรากินอาหารกระป๋องเท่าไรกัน แต่นั่นเป็นเพราะคนคิดว่ามันเก็บได้นาน กินได้นาน เหตุการณ์นี้ทำให้เรากลับมามองว่า หรือเพราะความเป็นกรุงเทพฯ ความเป็นเมืองใหญ่ หรือเป็นเพราะเราต่างรู้สึกไม่มั่นคง ไม่ไว้ใจ ไม่มั่นใจอะไรเลย เชื่อว่าต้องมีไว้ก่อน ปลอดภัยกว่า ทำให้คนต้องทำทุกวิถีทางเพื่อโพรเท็คตัวเองมากที่สุดเท่าที่จะหามาได้”

Lessplasticable (เลส-พลาสติก-เอเบิ้ล) ฟาร์มดร็อปที่มีสินค้าในชีวิตประจำวัน แบบไม่ต้องกักตุน ไม่ง้อซูเปอร์มาร์เก็ต

Stock – able : เท่าที่มี

เมื่อการออกจากบ้านบ่อยๆ ไม่ปลอดภัยเหมือนเดิม และเราไม่รู้ว่ามันจะกินเวลายาวนานแค่ไหน การ ‘กักตุน’ เกินพอดี อาจทำให้ทุกอย่างเลวร้ายลงไปอีก เราอาจต้องกลับมาที่ ‘ตุน’ เท่าที่กิน มีเท่าที่ใช้ เท่าที่จำเป็น แล้วแบ่งปันให้คนอื่น ฟังแล้วเหมือนโลกสวย แต่มันน่าจะเป็นความคิดที่ดีกว่า ในเวลาที่ทุกคนยากลำบากพอๆ กัน  

Lessplasticable ยังยินดีขายวัตุดิบต่างๆ ในราคาปกติให้เราเหมือนเดิม ได้แก่ ไข่เป็ดและไข่ไก่สดปลอดสารจากฟาร์ม Be Indy Farm ลงที่ร้านวัน 2 ครั้งต่อสัปดาห์ ในวันพุธกับศุกร์ ช่วงก่อนหน้านี้ไม่ต้องจอง แต่ตอนนี้ต้องจองก่อน เพราะซื้อได้ไม่จำกัดปริมาณต่อคน ใครจะซื้อปลีกหรือซื้อหลายแผงก็ได้ ราคาอยู่ท่ีใบละ 8 บาท ถ้าซื้อยกแผง 30 ฟอง ใบละ 7.5 บาท สาเหตุที่ทำให้ไข่ราคาสูงกว่าไข่ตลาดทั่วไป เพราะเป็นไข่สด สะอาด ปลอดภัยจากแม่ไก่ที่มีนักโภชนาการดูแลอาหารเป็นอย่างดี ทั้งที่ฟาร์มและหน้าร้านขายราคานี้มานาน ไม่ได้ขึ้นราคาในช่วงวิกฤติแต่อย่างใด 

Lessplasticable (เลส-พลาสติก-เอเบิ้ล) ฟาร์มดร็อปที่มีสินค้าในชีวิตประจำวัน แบบไม่ต้องกักตุน ไม่ง้อซูเปอร์มาร์เก็ต
Lessplasticable (เลส-พลาสติก-เอเบิ้ล) ฟาร์มดร็อปที่มีสินค้าในชีวิตประจำวัน แบบไม่ต้องกักตุน ไม่ง้อซูเปอร์มาร์เก็ต

ส่วนผักสลัดมาจาก 2 แหล่งคือจังหวัดบุรีรัมย์ Farm Behind the Barn กับ Farmsook Station ฟาร์มผักย่านทวีวัฒนา (ก็อุดหนุนเกษตรกรฝั่งธนฯ อีกนั่นแหละ) อาหารทะเลจาก คนทะเล ไก่ตะเพาทองจาก Uncleree farm ข้าวญี่ปุ่นจากจังหวัดน่าน พริกไทยดำอินทรีย์จากอุบลราชธานี แป้งข้าวและกล้วยเบรคแตกจากบุรีรัมย์ น้ำผึ้งจากตาก ดอกเกลือจากชลบุรี ไข่เป็ดไล่ทุ่ง ข้าวสาร กระเทียม หอมแดง และของอื่นๆ จากหลากหลายท้องถิ่นก็มารวมตัวกันอยู่ที่ร้านนี้ในบางโอกาสด้วย

Lessplasticable (เลส-พลาสติก-เอเบิ้ล) ฟาร์มดร็อปที่มีสินค้าในชีวิตประจำวัน แบบไม่ต้องกักตุน ไม่ง้อซูเปอร์มาร์เก็ต

Change – able : เปลี่ยน

โรคระบาด หรือภัยพิบัติ แม้เราต่างไม่รู้สึกเต็มใจ แต่เมื่อมันมาถึง ย่อมบังคับให้วิถีชีวิตผู้คนเปลี่ยนแปลงไปเป็นธรรมดา  

“แรกๆ เราอาจจะสนุกกับการสั่งอาหารเดลิเวอรี่ โดยเฉพาะคนเมืองที่ชินกับความสะดวกสบาย แต่ถ้าไอ้โรคนี้มันยังไม่หายไปง่ายๆ เงินเราคงหมดไปทุกวัน ในขณะที่งานก็ยังกลับไปทำไม่ได้ บริษัทห้างร้างไม่เปิด คนส่วนใหญ่ต้องอยู่บ้านยาวต่อไป สุดท้ายมันก็ต้องกลับมาที่พยายามจะทำยังไงให้มีชีวิตอยู่ได้ด้วยการปรุงอาหารเอง ใช้วัตถุดิบที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น หรือแม้กระทั่งปลูกกินเอง จริงๆ การทำกับข้าวเองก็เป็นการจัดการ Wasteในครัวเรือนได้เหมือนกันนะ ใช้อะไรที่เรามี หรือมีอยู่นานแล้วในตู้เย็นก่อนที่จะไปซื้อของเข้ามาเก็บใหม่ 

เราคิดว่าประเทศไทยดีกว่าประเทศอื่นมาก ตรงที่เรามีทรัพย์ในดิน แม้คนไม่ค่อยรู้ เรายังมีเกษตรกร มีคนเลี้ยงไก่บ้านแบบปลอดสารที่เขาพึ่งพาตัวเองได้ และยังสามารถซับพอร์ตครอบครัว ชุมชน ยังมีผลผลิตกระจายทั่วถึง ในราคา Fair Rate (ยุติธรรม) ไม่ได้ฉวยโอกาสไปซะทั้งหมด มันทำให้เราอยากสนับสนุนเขา 

การที่ไข่ขาดตลาด เบื้องหลังเราไม่รู้ว่าความจริงเป็นยังไง แต่อย่างน้อยมันเตือนเราอย่างหนึ่งว่า ไม่ควรเอาชีวิตไปพึ่งพากับตลาดสดหรือซูเปอร์มาร์เก็ตมากนัก เพราะสุดท้ายแล้ว ตลาดก็ถูกควบคุมโดยใครบางคนที่จะสั่งให้ของมันมีหรือไม่มีก็ได้ 

Lessplasticable (เลส-พลาสติก-เอเบิ้ล) ฟาร์มดร็อปที่มีสินค้าในชีวิตประจำวัน แบบไม่ต้องกักตุน ไม่ง้อซูเปอร์มาร์เก็ต

Live – able : อยู่ได้ 

พอหลังจากเหตุการณ์นี้ผ่านไป ในวันที่ทุกอย่างคลี่คลาย เชื่อว่าหลายสิ่งจะไม่เหมือนเดิม ธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม พืช สัตว์ รวมถึงมนุษย์อย่างเราที่อาจจะค้นพบทักษะการดำรงชีวิตที่ไม่เคยรู้มาก่อนเพิ่มขึ้นด้วย 

“คนส่วนหนึ่งจะเริ่มเรียนรู้แล้วว่าจะหาของกินยังไงโดยที่ไม่ต้องออกนอกบ้านไปซื้อ มันอาจเป็นการกลับไปหาวิถีเรียบง่ายอย่างการปลูกพืชผักสวนครัว ทุกวันนี้ โดยเฉพาะคนกรุงเทพฯ เริ่มหาวิธีปลูกผัก ทำแปลงในพื้นที่เล็กๆ ของตัวเอง ในตึกแถว ในคอนโดฯ ตั้งแต่ทำร้านนี้ เริ่มเห็นคนใส่ใจเรื่อง Food Waste มากขึ้น สเต็ปต่อไปคือคนเอาดินที่ได้จากขยะไปปลูกสิ่งที่จะกิน พริก มะนาว กะเพรา หรืออะไรที่เราเด็ดจากริมรั้วบ้านไปปรุงอาหารในชีวิตประจำวันได้เลย” 

“คนในเมืองเท่าที่เห็นมี 2 กลุ่มคือคิดจะไปซื้อที่ ซื้อบ้านต่างจังหวัด กับอีกกลุ่มที่พยายามดิ้นรนอยู่ในเมืองให้ได้ เราเรียนสถาปัตย์มา คิดว่ามันน่าจะส่งผลไปถึงการออกแบบสถาปัตยกรรมในอนาคตด้วย ว่าเราจะออกแบบพื้นที่ยังไงให้คนสามารถทำเกษตรได้ในบ้านของตัวเอง แม้จะเป็นคนที่อยู่ในเมืองอย่างกรุงเทพฯ ก็ตาม” คุณลิลกล่าว

“คนจะเรียนรู้ที่จะเลือกของใช้ดีให้ตัวเอง ทั้งกิน ทั้งใช้ พอเขาใส่ใจตัวเองมากพอ หลังจากนั้นจะค่อยๆ ใส่ใจคนอื่น ใส่ใจสิ่งแวดล้อม ใส่ใจโลกมากขึ้น” 

Lessplasticable (เลส-พลาสติก-เอเบิ้ล) ฟาร์มดร็อปที่มีสินค้าในชีวิตประจำวัน แบบไม่ต้องกักตุน ไม่ง้อซูเปอร์มาร์เก็ต
Lessplasticable (เลส-พลาสติก-เอเบิ้ล) ฟาร์มดร็อปที่มีสินค้าในชีวิตประจำวัน แบบไม่ต้องกักตุน ไม่ง้อซูเปอร์มาร์เก็ต

Lessplasticable

ถนนประชาธิปก แขวงหิรัญรูจี เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร (BTS วงเวียนใหญ่)

เปิดบริการทุกวัน ยกเว้นวันอังคาร ตั้งแต่เวลา : 11:00 – 21:00 น.

สั่งของออนไลน์ล่วงหน้าได้ที่ Facebook หรือ Instagram : Lessplasticable

Line: @lessplasticable

โทร. 094-596-2936

*ขอบคุณภาพประกอบบางส่วน (จริงๆ ก็ส่วนใหญ่อะแหละ >..<) จากเพจ Lessplasticable

Shares